Print

To view the larger PDF version / Om die groter PDF weergawe te sien - click here / kliek hier

is tieners hul eie grootste vyand1

is tieners hul eie grootste vyand2

Volgens kenners kan baie van tieners se grootste uitdagings aan ander tieners toegeskryf word, skryf Ansja Ferreira 1-11''1177111 Wanneer jou kinders klein is, het jy 'n groot invloed op hulle, maar namate hulle ouer word, verminder jou invloed en begin hul maats se invloed toeneem. Wat is dan die grootste uitdagings, kwessies en probleme waarmee ons tieners vandag worstel? ''Die grootste probleme wat tieners vandag ervaar, is ander tieners,'' se Janus'', 'n 16-jarige. Volgens kenners kan baie van die probleme wat tieners ervaar, soos groepsdruk, boelie, verhoudings- en houdingprobleme, liggaamskwessies asook selfbeeldprobleme, inderdaad aan die interaksie tussen tieners gekoppel word. Volgens Tamara ZaneIla, 'n beradingsielkundige, is een van die primere take van adolessensie die ontwikkeling van 'n individuele identiteit wat die adolessent 'n persoon in sy of haar eie reg laat word. ''Deel van hierdie proses sluit die skeiding van hul ouers in en dis die rede waarom tieners meer aan hul portuurgroep gebonde raak. Dit is noodsaaklik, maar een waar groepsdruk 'n sterk invloed kan he weens tieners se behoefte om in te pas en met hul portuurgroep te identifiseer,'' se sy. ''Portuurgroepe beInvloed die meeste aspekte van tieners se lewe, insluitende hoe hulle aantrek, na watter musiek hulle luister en by watter soort aktiwiteite hulle betrokke raak,'' se Tamara. Volgens Tamara moet ons onthou dat groepsdruk nie altyd sleg is nie. ''Goeie vriende kan tieners aanmoedig om goed te doen op skool, by positiewe aktiwiteite betrokke te raak, vrywilligheidswerk te doen en dwelms, alkohol en ander risikoaktiwiteite te vermy. Negatiewe groepsdruk vind egter plaas wanneer tieners onder druk verkeer om iets te doen wat hulle weet verkeerd is, soos dwelmgebruik, diefstal of iets wat hulle nie wil doen nie, soos self besering of onveilige seks. Volgens Tamara kan tieners ingee vir negatiewe groepsdruk omdat hulle graag gewild wil wees of wil inpas of dat hulle bang is om gespot te word. ''Groepsdruk kan direk of indirek wees, maar is byna altyd teenwoordig. Wanneer die tiener leer om groepsdruk reg te hanteer, help dit die jongmens om volwasse te word en positiewe maniere aan te leer om met ander oor die weg te kom,'' se sy. Dit is belangrik om te onthou dat as net een tiener teen groepsdruk opstaan, ander gewoonlik sal aansluit. Om te leer hoe om groepsdruk te hanteer, gee tieners gewoonlik meer selfvertroue, se Tamara. Daar is niks lekkerder as om deel van 'n goeie vriendekring te wees nie en niks is slegter as om altyd soos 'n buitestander te voel nie, se Mariana Muller, 'n lewensafrigter van Hartbeespoort. ''Vriende moet egter nie die spil wees waarom jou lewe draai nie. As jou identiteit afhang van hoe gewild en aanvaarbaar jy vir vriende is, gaan jy gereeld jou standaarde moet verander om by al jou vriende in te pas,'' se sy. Volgens Mariana sit skoolverlaters dikwels met die nagevolge van groepsdruk, soos dwelmverslawing of seksueel oordraagbare siektes, wat 'n negatiewe invloed op hul loopbaan het en dan is daardie vriende lankal nie meer 'n belangrike deel van hul lewe nie. Sy maan tieners om nie toe te laat dat vriende hul lewenstandaarde bepaal nie. ''Wat is belangrik vir jou as tiener morele waardes, groei, vertroue? Wat staan in die pad daarvan om dit uit te leef? Groepsdruk? ''Om groepsdruk te oorkom, moet jy dit wat jy van jouself dink en dit wat vir jou belangrik is, belangriker ag as wat jou vriende van jou dink,'' se Mariana. As jy voor groepsdruk swig, verloor jy, want jy verlaag jou standaarde en jou vriende wen,'' se sy. Volgens Mariana is dit belangrik dat ouers van jongs af oop kommunikasie met hul kinders moet he. ''Kinders word op 'n vroee ouderdom aan sekspraatjies blootgestel. Praat liewer vroegtydig oor sensitiewe onderwerpe sodat hulle nie op 'n onaangename manier daarvan hoor nie. As kinders reeds van jongs af die vrymoedigheid het om met vraagstukke oor sensitiewe kwessies na hul ouers te gaan, is die kanse goed dat hulle as tieners die vrymoedigheid sal he om sake wat hul waardestelsel in gedrang bring, met hul ouers te bespreek,'' Elite/Photoshot Vrouekeur 5 Desennber 2014 HeadLine PART 1 of 2 IS TIENERS HUL EIE GROOTSTE VRYAND? jou kind NEGATIEWE DENKPATRONE ''Persepsies wat 'n mens oor jouself het, is soos 'n bril waardeur jy elke dag na die wereld kyk,'' se Mariana. ''As jy verkeerde persepsies oor jouself of oor die wereld het, is dit soos 'n bril met verkeerde voorskriflense wat jy elke dag opsit — alles is uit fokus. Persepsies bepaal die rigting van jou lewe. As 'n mens glo jy is lelik, sal jy redes vind om dit te staaf. ''Die brein is 'n magtige orgaan. Dit is moontlik om negatiewe persepsies omtrent jouself af te breek en met positiewe persepsies te vervang. Omring jouself met positiewe vriende wat jou opbou,'' beveel Mariana aan. Volgens Mariana draai negatiewe persepsies by tieners gewoonlik om voorkoms, prestasies, finansiele wel- stand en persoonlikheid. '''n Introverte persoonlikheid het baie keer tot gevolg dat 'n kind nie hom- of haarself in 'n geselskap kan wees nie en dan moeilik vriende maak. Introverte maak hul unieke bydrae tot die lewe. Alle persoonlikhede is nodig om van die wereld 'n gebalanseerde plek te maak,'' se Mariana. Volgens Mariana het gewigsprobleme 'n groot invloed op 'n kind se selfbeeld en dit kan met wilskrag en die ondersteuning van die ouers reggestel word. ''Min tieners het nie negatiewe persepsies nie, maar dit is belangrik om op jou sterk punte te fokus en die positiewe persepsies oor jouself daarmee te verstewig,'' beveel sy aan. DEPRESSIE, SELFDOOD EN DIE NEEM VAN RISIKO'S Volgens die Suid-Afrikaanse Depressieen Angs-steungroep (Sadag), het die selfdoodkoers vir kinders tussen die ouderdomme van 10 en 14 jaar oor die afgelope 15 jaar meer as verdubbel. Volgens kenners word depressie dikwels uitgedruk op maniere wat ons nie normaalweg daarmee assosieer nie. Simptome soos woede, vyandigheid en fisieke pyn (soos maagpyn en kopsere) is slegs 'n paar van die simptome wat mense dikwels miskyk of nie met depressie assosieer nie. Verskeie studies wys dat 'n tiener se unieke breinontwikkeling hom of haar meer geneig maak om risiko's te neem en dat 'n tiener se brein besig is om in die prefrontale korteks te ontwikkel. en Volgens Tamara word die beg rip selfbeeld gebruik om die algemene persepsie wat 'n persoon oor hom- of haarself het, te beskryf. ''Dit sluit oonuigings in wat die persoon het oor watter persoon hy of sy is, oor die vermoens wat die persoon besit, positiewe en negatiewe dinge wat die persoon oor hom- of haarself dink, asook die persoon se toekomsverwagtinge.'' Volgens Tamara word 'n gesonde selfbeeld ontwikkel deur betrokkenheid in ondersteunende vroee ervarings waar daar respek teenoor kinders was en hul ouers na hulle geluister het. ''Hulle het toepaslike ondersteuning ontvang wanneer dit nodig was en is aangemoedig om dinge self te probeer en terselfdertyd ook geleer om te verstaan dat hul somtyds ook sal faal,'' se sy. ''As tieners 'n gesonde selfbeeld het, sal hulle oortuigings oor hulself oor die algemeen positief wees,'' se Tamara. ''Dit is belangrik omdat ons almal iewers in ons lewens moeilike tye sal ervaar. 'n Tiener kan dalk 'n rusie met 'n vriend he of 'n eksamen druip. Wanneer hierdie dinge gebeur, sal tieners met 'n gesonde selfbeeld sulke situasies kan hanteer en erken dat, hoewel dit onaangenaam is, dit nie tot enige blywende skade sal lei nie. So 'n tiener sal ook nie irrasioneel optree nie. Vir tieners met 'n lae selfbeeld kan hierdie situasies hul sosiale interaksies, hul buie en selfs hul eetgewoontes verander. ''Wanneer iemand 'n lae selfbeeld het, kan daar 'n geneigdheid wees om op eksterne bevestiging te steun om goed oor hom- of haarself te voel. Wanneer ons nie positiewe oonuigings oor onsself het nie, het ons die terugvoering van ander nodig om te weet dat ons byvoorbeeld iets reg gedoen het, mooi of slim genoeg is, ensovoorts. ''Die liggaam is een manier waarop ons onmiddellike terugvoering van ons eksterne wereld kan kry en op hierdie manier kan selfbeeld nOti aan die persepsie van ons fisieke beeld gekoppel wees. ''As tieners 'n lae selfbeeld het, kan dit tot 'n versteurde liggaamsbeeld lei wat hulle negatief oor hul voorkoms laat voel. 'n Negatiewe liggaamsbeeld kan dan 'n lae selfbeeld laat voortduur,'' se Tamara. ''Dit kan 'n bose kringloop word, waar 'n lae selfbeeld tot 'n versteurde liggaamsbeeld bydra en 'n versteurde liggaamsbeeld die lae selfbeeld laat voortduur. ''Dit is belangrik om te onthou dat die versteurde liggaamsbeeld nie ten voile herstel kan word voordat die selfbeeldkwessies aangespreek is nie,'' se Tamara. Volgens Tamara is daar, soos met die meeste sielkundige probleme, nie net een oorsaak vir 'n eetversteuring nie. Tamara gee die volgende raad vir ouers wat bekommerd is dat hul tiener 'n eetversteuring het '''n Algemene praktisyn sal moet verseker dat simptome soos gewigsverlies of -toename nie as gevolg van enige ander onderliggende siekte is nie en dan kan 'n verwysing na 'n sielkundige heel moontlik gemaak word. Aanbevole terapie sluit in kognitiewe gedragsterapie, interpersoonlike terapie en dialektiese gedragsterapie. Skuilnaam Tamara This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. of besoek www.facilitate.co.za Mariana 083 658 6299 of This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. besoek www.sadag.org vir statistieks_ oor tieners en groepsdruk besoek www.vrouekeur.co.za Vic Vrouekeur 5 Desember 2014 23 HeadLine PART 2 of 2 IS TIENERS HUL EIE GROOTSTE VRYAND?